Planujesz większy zakup na raty, a może potrzebna Ci szybka pożyczka na niespodziewany wydatek? Zanim wypełnisz formularz, warto zadać sobie jedno kluczowe pytanie: co obniża zdolność kredytową? To właśnie od niej zależy, czy instytucja finansowa pożyczy Ci pieniądze i na jakich warunkach to zrobi.
Zdolność kredytowa to nic innego jak ocena, czy będziesz w stanie oddać pożyczoną sumę wraz z odsetkami w ustalonym terminie. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że na tę ocenę wpływa nie tylko wysokość pensji. Sprawdźmy, co sprawia, że w oczach banku lub firmy pożyczkowej stajemy się mniej wiarygodni.
Wysokie koszty utrzymania i liczba osób w gospodarstwie domowym
Wydawać by się mogło, że najważniejsze są zarobki. Oczywiście, ich wysokość ma znaczenie, ale dla pożyczkodawcy liczy się przede wszystkim to, ile pieniędzy zostaje Ci w portfelu po opłaceniu wszystkich rachunków.
Jeśli zarabiasz 5000 zł, ale Twoje stałe opłaty (czynsz, prąd, gaz, telefon) wynoszą 3000 zł, Twoja zdolność kredytowa jest niższa niż osoby, która zarabia 4000 zł, ale mieszka u rodziców i nie ma dużych kosztów stałych. Dodatkowo, każda osoba na Twoim utrzymaniu (dzieci, niepracujący małżonek) „zabiera” część Twojego dochodu w kalkulacjach banku, co bezpośrednio obniża kwotę, jaką możesz pożyczyć.
Aktywne kredyty, raty i limity w koncie
To jeden z najczęstszych powodów odrzucenia wniosku. Każdy inny kredyt gotówkowy, pożyczka ratalna na sprzęt AGD czy nawet karta kredytowa w portfelu obciążają Twoją zdolność.
Co ważne – nawet jeśli nie używasz karty kredytowej lub limitu w koncie (debetu), dla banku stanowią one potencjalne zadłużenie. Instytucja finansowa musi założyć scenariusz, w którym w każdej chwili możesz wykorzystać ten limit do maksimum. Jeśli masz kilka nieużywanych kart, warto je zamknąć przed wnioskowaniem o nowy kredyt lub pożyczkę.
Negatywna historia w BIK (Biuro Informacji Kredytowej)
Twoja przeszłość finansowa ma ogromne znaczenie. BIK gromadzi informacje o tym, jak spłacasz swoje zobowiązania. Jeśli zdarzało Ci się zapominać o racie i opóźnienie wynosiło więcej niż 30 dni, informacja ta trafiła do Twojej historii kredytowej.
Negatywne wpisy w BIK to sygnał ostrzegawczy: „Ten klient może mieć problem z terminowością”. Zanim złożysz wniosek, warto pobrać raport BIK i sprawdzić, czy nie widnieją tam zaległości, o których zapomniałeś. Nawet drobne, regularne spóźnienia mogą skutecznie zablokować Ci drogę do dodatkowej gotówki.
Rodzaj umowy i stabilność zatrudnienia
Dla instytucji finansowych idealnym klientem jest osoba zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony. Daje to gwarancję, że dochód będzie wpływał regularnie przez długi czas.
Co obniża zdolność kredytową w tym obszarze?
- Umowy cywilnoprawne – umowa zlecenie lub o dzieło są traktowane mniej stabilnie, choć obecnie wiele firm pożyczkowych akceptuje je, jeśli trwają od dłuższego czasu (np. 6–12 miesięcy),
- Krótki staż pracy – jeśli dopiero co zmieniłeś pracę i jesteś na okresie próbnym, większość instytucji odrzuci Twój wniosek,
- Prowadzenie własnej działalności – przedsiębiorcy często mają pod górkę, zwłaszcza w pierwszym roku prowadzenia firmy.
Zbyt duża liczba wniosków w krótkim czasie
Już samo wysyłanie zapytań o pożyczkę może obniżyć Twoje szanse na jej uzyskanie. Jeśli w ciągu jednego dnia złożysz wniosek w pięciu różnych miejscach, w systemach bankowych zapali się czerwona lampka. Może to zostać zinterpretowane jako desperacka próba zdobycia gotówki lub ryzyko wpadnięcia w pętlę zadłużenia.
Każde zapytanie w BIK obniża Twój tzw. scoring (punktację). Lepiej dokładnie sprawdzić ofertę i złożyć wniosek tam, gdzie mamy największe szanse, zamiast „strzelać” na oślep.
Wiek i stan cywilny – czynniki statystyczne
Choć brzmi to niesprawiedliwie, wiek również wpływa na to, co obniża zdolność kredytową. Bardzo młode osoby (tuż po 18. roku życia) oraz seniorzy mogą mieć problem z uzyskaniem wysokich kwot. Dla banku statystyczny singiel jest również nieco większym ryzykiem niż osoba w związku małżeńskim, która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z drugą pracującą osobą.
Podsumowanie: Jak poprawić swoją sytuację?
Jeśli chcesz zwiększyć swoje szanse na pożyczkę, zacznij od zamknięcia niepotrzebnych kart kredytowych i spłacenia drobnych rat. Dbaj o terminowość i staraj się nie składać zbyt wielu wniosków naraz. Pamiętaj, że czysta historia w BIK i stabilne dochody to Twoje największe atuty w rozmowie z pożyczkodawcą.
Źródła:
- Portal Biura Informacji Kredytowej (BIK.pl) – „Od czego zależy dobra historia kredytowa„
- Ustawa o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r.
- Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) – Rekomendacja T dotycząca dobrych praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem ekspozycji kredytowych.
